Yenice Ormanları

Alanın Tanımı

Yenice Ormanları, Bolu Dağları’nın kuzeybatısında İncedere, Şimşirdere, Çitdere su toplama havzaları ve Safranbolu ilçesinin batısında yer alan ormanları içerir. ÖDA, yüz metreden başlayarak yaklaşık 2000 metreye kadar yükselen engebeli bir topografyaya sahiptir. Bu engebeli topografya, yerleşim yerlerinin genişlemesine engel olarak Yenice Ormanları’nın bakir ve biyolojik çeşitlilik açısından zengin bir alan olarak kalmasını sağlamıştır. Alanda Yenice Nehri’nin ve onun büyük kollarının çevresindeki alçak arazilerde birkaç köy dışında yerleşim alanı yoktur.

Türkiye’nin en bakir ve kesintisiz ormanlarından biri olan Yenice Ormanları; anıt niteliğindeki ağaçları, doğal yaşlı ormanları, derin vadileri, akarsu ekosistemleri ve barındırdığı yaban hayatı çeşitliliğiyle Türkiye’nin en iyi korunmuş ÖDA’larından biridir.

Habitatlar

ÖDA; İncedere, Şimşirdere ve Çitdere su toplama havzaları içindeki yamaçlarda geniş alanlar kaplayan el değmemiş, geniş ve iğne yapraklı karışık doğal yaşlı ormanları barındırır. 1000-1200 metre yükseklikte doğu kayınının (Fagus orientalis) baskın olduğu geniş yapraklı ormanlar hakimdir. Özellikle Çitdere civarında Istranca meşesi (Quercus hartwissiana), Kavaklı civarında ise porsuk (Taxus baccata) ve Türk fındığı (Corylus colurna) anıt ağaç toplulukları oluşturur.

1200 metreden sonra Uludağ göknarı (Abies nordmanniana ssp. bornmüelleriana) ve sarıçam (Pinus sylvestris) baskın hale gelir. Havzaların aşağı kesimlerinde ise sandal (Arbutus andrachne), funda (Erica arborea) ve menengiç (Pistacia terebinthus) gibi Akdeniz kökenli yalancı maki elemanları görülür.

Türler

Bitkiler açısından önemli olan ÖDA, nesli tehlike altında ve endemik 9 bitki taksonuna ev sahipliği yapar. Bunlardan Onosma bozakmanii dünyada sadece burada yaşar. Alan; aksırtlı ağaçkakan (Dendrocopus leucotos), ortanca ağaçkakan (Dendrocopus medius), alaca sinekkapan (Ficedula semitorquata) ve küçük yeşil ağaçkakan (Picus canus) gibi türlerin büyük popülasyonlarını barındırır.

Yenice Ormanları memeliler için de kritik önemdedir; vaşak (Lynx lynx) ve Yenice Mağarası’ndaki nalburunlu yarasa (Rhinolophus blasii) dikkat çeken türlerdir. Kelebekler arasında ise nesli küresel ölçekte tehlikedeki apollo (Parnassius apollo) ve çok gözlü Eros mavisi (Polyommatus eroides) bulunur.

Alan Kullanımı

Bölgedeki temel geçim kaynakları madencilik, ormancılık ve arıcılıktır. Köylülerin en önemli geliri ormancılık faaliyetlerinden sağlanmaktadır. Tarım ve hayvancılık sadece hane ihtiyacına yöneliktir. Son yıllarda günübirlik turizm faaliyetlerinde bir artış gözlenmektedir.

Tehditler

Yakın tarihe kadar orman üretiminde sürdürülebilir olmayan yöntemler uygulanmışsa da yapılan düzenlemelerle bu tehdit en aza indirilmiştir. Yaban hayatına yönelik en büyük tehdit kış aylarında yapılan kaçak avcılıktır.

Koruma Çalışmaları

ÖDA içinde Kavaklı ve Çitdere Tabiatı Koruma Alanları (toplam 2071,5 ha) ile Karabük-Büyükdüz ve Yaylacık Araştırma Ormanları bulunur. WWF-Türkiye, 2005’ten bu yana alanın daha geniş bir koruma statüsü kazanması için Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile çalışmalar yürütmektedir.

Yerel İlgi Sahipleri

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü; Karabük İl Çevre ve Orman Müdürlüğü; Bolu Orman Bölge Müdürlüğü; Yenice Orman İşletme Müdürlüğü; İç Anadolu Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü; Batı Karadeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü; Yenice Kaymakamlığı; Yenice Belediyesi; WWF-Türkiye.