Van Doğusu Dağları

Alanın Tanımı

ÖDA, yüksek dağ çayırları, taşlı yamaçlar, sarp kayalıklar, dağ gölleri ve derin vadilerden oluşan geniş bir dağlık alan sistemidir. Van ili ve İran sınırı arasında yer alan dağ silsilesi, Saray ilçesi sınırlarını tümüyle içine almaktadır. Alandaki Hasantimur Gölü, Değirmi Gölü, Tuz Gölü ile Karasu Çayı ve Çığılı Suyu birçok tür için önemli yaşam alanlarıdır.

Habitatlar

Dağların üst kesimlerinde yüksek dağ çayırları, daha alçak alanlarda ise dağ bozkırları uzanır. ÖDA’daki irili ufaklı göllerin çevresinde mevsimsel ıslak çayırlar bulunur.

Türler

Nesli bölgesel ölçekte tehlike altında olup Türkiye’nin yanı sıra komşu ülkelerde de dağılım gösteren Carduus onopordioides ssp. onopordioides, Centaurea albonitens, Iris barnumae f. barnumae ve Scrophularia variegata adlı bitkiler alanın ÖDA kriterlerini sağlamasına neden olmaktadır. Bölgenin bitkileri konusunda daha detaylı çalışmalar yapılması gerekmektedir.

ÖDA sınırları içinde yer alan göller nesli küresel ölçekte tehlike altındaki dikkuyruk (Oxyura leucocephala) için önemli bir üreme alanıdır. Dağlık kesimler ise kaya kartalı (Aquila chrysaetos), sakallı akbaba (Gypaetus barbatus) ve küçük akbaba (Neophron percnopterus) gibi yırtıcı kuşlar ve urkeklikler (Tetraogallus caspius) için önemli bir üreme alanıdır.

ÖDA, yabankoyunu (Ovis orientalis gmelinii) ülkemizde yaşamını sürdürdüğü ve İran ile Türkiye arasında mevsimsel göç yaptığı en önemli alanlardan biridir. Alandaki gelengiler (Spermophilus xanthaphyrmnus) Anadolu’nun diğer bölgelerinden kopuk Van popülasyonuna aittir.

Süphan kertenkelesi (Eremias suphani) alandaki diğer bir öncelikli türdür.

Alan Kullanımı

Bölgenin ana geçim kaynaklarının başında küçükbaş hayvancılık gelir. Dağların yüksek kesimleri yaz aylarında mera olarak kullanılmaktadır.

Tehditler

Alan üzerindeki en önemli tehdit aşırı otlatma sonucunda meraların tahribidir. Özellikle odunsu köklü olan bitkiler yakacak amacıyla toplanmaktadır.

Koruma Çalışmaları

Alanda Van İl Çevre ve Orman Müdürlüğü yetkililerince av koruma çalışmaları yapılmaktadır. Bunun dışında bilinen bir koruma çalışması yoktur.

Yerel İlgi Sahipleri

Van Valiliği; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü; Van İl Çevre ve Orman Müdürlüğü; Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi; Saray Kaymakamlığı.