Tahtalı Dağları
Alanın Tanımı
Tahtalı Dağları Önemli Doğa Alanı, Antalya Körfezi’nin batısında uzanan sarp ve yüksek bir dağ silsilesi ile kıyı şeridini kapsar. Alanın batıda sınırını Alakır Çayı Vadisi oluşturur. Dağ silsilesi büyük ölçüde kireçtaşından oluşur ve kayalık alanlar ile dik yarlar içerir. Alanın güneyinde Yardımcı Burnu ile Adrasan Koyu, kuzeyden güneye ise Sıçan Adası, Üçadalar, Pırasalı Ada, Sulu Ada, Beşadalar ve Devecitaşı Adası gibi adalar yer alır. Bölgede derin kanyonlar, düdenler ve yeraltı mağaraları bulunur.
Habitatlar
Alan, kıyıdan itibaren kumul, kayalık kıyı ve sulak alan ekosistemleri ile başlar. Yukarıya doğru maki toplulukları, kızılçam (Pinus brutia), kızılçam ağırlıklı karışık iğne yapraklı ve Toros sediri (Cedrus libani) ormanları ile yüksek dağ çayırları görülür. Phaselis, Çıralı, Adrasan ve Kumluca’nın doğu ucundaki kumul ekosistemi korunmuştur. Kuzeyde karaçam (Pinus nigra ssp. pallasiana) bireyleri bulunur. Mavikent beldesinde kalıntı Datça hurması (Phoenix theophrasti) toplulukları mevcuttur.
Türler
Alan, bitki çeşitliliği açısından oldukça önemlidir; 88 bitki taksonu ÖDA kriterlerini sağlamaktadır. Dünyada sadece bu alanda yaşayan türler arasında Asperula pseudochlorantha, Asyneuma pulvinatum, Carum rupicola, Centaurea wagenitzii, Galanthus peshmenii, Gaudiniopsis huber-morathii, Globularia davisiana, Lathyrus phaselitanus, Origanum solymicum, Teucrium ekimii, Verbascum spodiotrichum ve Vicia eristalioides bulunur.
Kuş türleri arasında Anadolu sıvacısı (Sitta krueperi), balık baykuşu (Ketupa zeylonensis), yılan kartalı (Circaetus gallicus), ada doğanı (Falco eleonorae), gökdoğan (Falco peregrinus) ve sakallı akbaba (Gypaetus barbatus) öne çıkar. Akdeniz foku (Monachus monachus) Kemer ve Karaöz arasındaki kıyı ve adaları yaşama alanı olarak kullanır.
Likya semenderi (Lyciasalamandra billae) dünyada yalnızca bu alanda bulunur. Sürüngenler açısından denizkaplumbağası (Caretta caretta) yuvalar, Lacerta oertzeni, Lacerta pamphylica ve Ophiomorus punctatissimus türleri önemlidir. Büyük esmer kelebek (Maniola megala) ve kızböceği türü Coenagrion syriacum da alandadır.
Alan Kullanımı
Turizm, tarım, hayvancılık ve balıkçılık öne çıkan faaliyetlerdir. İlçe ve belde merkezlerinin büyük kısmı turizm ve turizme bağlı hizmetlerle geçimini sağlar. Eko-turizm kapsamında Likya Yolu’nda yürüyüş ve ormanlarda jeep safari turları düzenlenir. Hayvancılık çoğunlukla dağ köylerinde keçi yetiştiriciliği şeklindedir.
Tehditler
Planlanmamış turizm faaliyetleri en büyük tehdittir. Tahtalı Dağı teleferik ve kayak merkezi inşaatları hassas ekosistemleri tahrip etmiştir. Fok mağaralarına dalışlar, yasadışı balık avcılığı (tüple, zıpkınla ve dinamitle), kum ve taş alımı, orman içi yol inşaatları ile denize bırakılan atıklar ve sintine deşarjları diğer tehditlerdir.
Koruma Çalışmaları
Toros Doğa Sporları Kulübü (TODOSK), Tahtalı Dağı teleferik ve kayak merkezinin inşaatının durdurulması amacıyla mahkeme açmıştır. WWF Türkiye, 2002–2004 yılları arasında Likya Kıyılarında Sürdürülebilir Turizm ve Ekolojik Bölge Koruma Projesi’ni yürütmüştür. Sualtı Suüstü Aktiviteleri Çevre Koruma ve Yardımlaşma Derneği ile dalış kulüpleri, Tekirova-Üçadalar’ın deniz koruma alanı olması ve korunması için çalışmaktadır. Sualtı Araştırmaları Derneği Akdeniz Foku Grubu (SAD-AFAG), 1988’den bu yana alanda araştırma ve koruma çalışmaları yürütmekte, 1987’den günümüze kadar toplanan fok gözlem verilerini FokData veri tabanına düzenli olarak aktarmaktadır. Çıralı’daki Ulupınar Çevre Koruma kooperatifi alanda etkin koruma çalışmaları gerçekleştirmektedir.
Yerel İlgi Sahipleri
Antalya Valiliği; Antalya İl Çevre ve Orman Müdürlüğü; Güney Antalya Turizm Altyapı Birliği; Akdeniz Üniversitesi Biyoloji Bölümü ve Su Ürünleri Fakültesi; TODOSK; Kemer Tanıtım Vakfı; Sualtı Suüstü Aktiviteleri Çevre Koruma ve Yardımlaşma Derneği; Ulupınar Çevre Koruma Kooperatifi; WWF Türkiye; SAD-AFAG Tekirova Temsilciliği.