Mogan Gölü

Alanın Tanımı

Mogan Gölü, Ankara’nın 20 kilometre güneyinde Eymir Gölü’nün de dahil olduğu havzada yer alır. Başlangıçta bir akarsu vadisi iken derelerin getirdiği materyallerin Mogan çukurluğunun önünü doldurması sonucu oluşmuş bir set gölüdür. Doğu, batı ve kuzey yönlerinde tepelerle çevrili havza, güneyde düz bir ova şeklinde uzanır ve bu düzlükte önemli bir sulak alan olan Çökek Bataklığı bulunur. Gölü besleyen ana yüzey suları Gölova, Yavrucak, Sukesen ve Başpınar dereleridir. Gölün en derin yeri yaklaşık 2,5 metredir. 1972 yılında DSİ tarafından Mogan ile Eymir gölleri arasına taşkın kontrolü amacıyla bir regülatör inşa edilmiştir.

Habitatlar

ÖDA; açık göl alanı ve bunu çevreleyen sazlık, ıslak çayır, bozkır, kuru tarımsal alan ve koruluklardan oluşur. Köklü su bitkilerinin yoğun bulunduğu, besince zengin bir sığ göldür. Gölün kuzey, güney ve batısındaki geniş sazlıklar, ördek türlerinin üreme ve yavru büyütme dönemlerinde kritik rol oynar. Gölün güneyinde, yaklaşık 750 hektarlık Çökek ve Gölcük bataklıkları; mevsimsel sulak çayırlar ve küçük gölcüklerle zengin bir yaban hayatına ev sahipliği yapar.

Türler

Gölün batısındaki Kalındil Burnu ve güneyinde, ÖDA’ya endemik olan ve dünyada sadece bu bölgede yetişen yanardöner (Centaurea tchichatcheffi) bitkisi bulunur. En sağlıklı popülasyonu Süleyman Demirel Hatıra Ormanı içerisindedir.

ÖDA; balıkçıllar ve yırtıcılar için kritik bir alandır. Gölbaşı ilçesinde 200–300 bireylik bir küçük kerkenez (Falco naumanni) geceleme alanı mevcuttur. Ayrıca, nesli tehlike altındaki dikkuyruk (Oxyura leucocephala) popülasyonu alanda varlığını sürdürse de habitat kaybı baskısı altındadır.

Alan Kullanımı

Gölün kuzey yarısı günübirlik tesisler ve rekreasyon alanlarıyla çevrilidir. Sportif balıkçılık, kürekçilik ve doğa fotoğrafçılığı yaygındır. Güneyde ve bataklık çevresinde yoğun kuru tarım yapılmaktadır. Havzada son yıllarda konutlaşma hızla artmıştır.

Tehditler

Gölün kuzey yarısı, rekreasyonel tesis yapımı amacıyla doldurulmakta ve sazlıklar sökülmektedir. Evsel, endüstriyel atıklar ve tarımsal ilaçlar gölde ötrofikasyona (aşırı bitki ve alg çoğalması) neden olmaktadır. Ayrıca sazlık yangınları, yasadışı avcılık ve su akışının azalması ekosistemi tehdit etmektedir. Küçük kerkenezler için hayati önemdeki kavak ağaçlarının kesilmesi de bir diğer risk faktörüdür.

Koruma Çalışmaları

Özel Çevre Koruma Kurumu (ÖÇKKB) yönetim planı hazırlıklarına devam etmektedir. Doğa Derneği, üreme dönemindeki yanlış saz sökümlerine karşı aktif mücadele vermektedir. Ayrıca, yanardöner (Sevgi Çiçeği) bitkisi için akademisyenler ve STK’lar ile birlikte bir eylem planı yürütülmektedir.

Yerel İlgi Sahipleri

ÖÇKKB; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü; Gölbaşı ve Ankara Büyükşehir Belediyeleri; Hacettepe ve ODTÜ Biyoloji Bölümleri; Doğa Derneği; ODTÜ Kuş Gözlem Topluluğu; Mogan Gölü Platformu.