Limonlu Havzası
Alanın Tanımı
ÖDA, Mersin ilinin güneybatısındaki Limonlu Çayı havzasını kapsar. Doğuda Erdemli ilçesinde Limonlu Kasabası ile batıda Göksu Deltası arasındaki kıyı şeridi ve tepeleri içine alır. Alanın kuzeyinde, Orta Toroslar’da Karaaydın yöresinden doğan Limonlu Çayı, Limonlu Kasabası’nda denize dökülür ve derin kanyonlar oluşturur. ÖDA’nın büyük bir kısmı karstik kayaçlardan oluşmaktadır. Tarih boyunca pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmış olan alanda önemli doğal ve kültürel yapılar bulunur: Korykos, Meryemlik, Narlı Kuyu, Cennet ve Cehennem Mağaraları, Astım Mağarası ve vadideki su kemerleri bunlar arasındadır. Cehennem Mağarası yaklaşık 100 metre derinliğinde bir obruk olarak öne çıkar. Alan aynı zamanda, deniz araştırmaları konusunda faaliyet gösteren ODTÜ Deniz Bilimleri Araştırma Enstitüsü’ne ev sahipliği yapmaktadır.
Habitatlar
ÖDA; Limonlu Çayı ve kanyonları, nehir kıyısı bitki toplulukları, kızılçam ormanı (Pinus brutia), Akdeniz’e özgü maki toplulukları, garig ve az miktarda kumul bitki örtüsü ile sulu tarım alanlarından oluşur. Alanın büyük bölümünü öncü maki toplulukları oluşturur. Baskın türler arasında kermes meşesi, zeytin, keçiboynuzu, sakız ağacı, sandal ağacı ve mersin bulunur. Havzanın kuzeydoğusunda kızılçam ormanı yer alır ve vadi boyunca çınarlar bulunmaktadır. Limonlu Çayı’nın denize döküldüğü yerde küçük bir kumul alan mevcuttur.
Türler
Alanda bulunan Türkiye’ye endemik bitki türleri arasında Aristolochia krausei, Stachys pseudopinardii ve Verbascum orbicularifolium yer alır; bu türler dar yayılışlı ve nesli küresel ölçekte tehlike altındadır.
Limonlu Havzası’nda, nesli küresel ölçekte tehlike altında olan ve dünya dağılımı sadece bu ÖDA ile sınırlı Silifke dikenli faresi (Acomys cilicicus) yaşamaktadır. Cennet, Cehennem ve Astım Mağaraları ise önemli sayıda yarasa türüne ev sahipliği yapar: Mısır meyve yarasası (Rousettus aegyptiacus), büyük nalburunlu yarasa (Rhinolophus ferrumequinum), küçük nalburunlu yarasa (Rhinolophus hipposideros), Akdeniz nalburunlu yarasa (Rhinolophus euryale), Mehely’in nalburunlu yarasası (Rhinolophus mehelyi), küçük farekulaklı yarasa (Myotis blythii) ve serbestkuyruklu yarasa (Tadarida teniotis).
Akdeniz biyomuna özgü ve ülkemize endemik bir yılan türü olan Eirenis aurolineatus alanda yaşamaktadır. Karagözlü mavi kelebek (Glaucopsyche alexis) ve Akdeniz melikesi (Melanargia titea) nesli bölgesel ölçekte tehlike altında olan kelebeklerdir. Ayrıca ÖDA, nesli dünya ölçeğinde tehlike altında olan Onychogomphus assimilis, Akdeniz biyomuna özgü Gomphus davidi ve dar yayılışlı Coenagrion syriacum kızböcekleri için önemlidir.
Alan Kullanımı
Alanda tarım ve hayvancılık yapılmakta, aynı zamanda yoğun turizm faaliyetleri yürütülmektedir. Kıyı kesiminde yazlık konutlar mevcut olup yeni inşaatlar devam etmektedir. Alan, yerli turistler ve günübirlik ziyaretçiler için popüler bir bölgedir. Kuzeydeki yaylalarda hayvancılık yapılmakta olup, Limonlu Çayı Vadisi Yörüklerin yayla göçü yolu üzerindedir. Limonlu kasabası ve çay vadisinde limon ve nar üretimi ön plandadır.
Tehditler
En ciddi tehdit günübirlik turizm baskısıdır. Kıyıdaki konutların artışı, habitat kaybını hızlandırmakta ve atık su altyapısının olmaması deniz kirliliğine yol açmaktadır. Kızılçam ormanlarında piknik yapan ziyaretçiler nedeniyle orman yangınları yaşanmaktadır. Yaylalarda hayvancılığın azalmasına rağmen otlatma baskısı devam etmektedir.
Koruma Çalışmaları
ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü alanda deniz canlılarıyla ilgili araştırmalar yürütmekte; Levant Doğa Koruma Derneği ise koruma ve bilinçlendirme faaliyetleri yapmaktadır.
Yerel İlgi Sahipleri
İçel Valiliği; Erdemli Kaymakamlığı; Silifke Kaymakamlığı; Erdemli Belediyesi; Silifke Belediyesi; Limonlu Belediyesi; ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü; Levant Doğa Koruma Derneği.