Geyik Dağları

Alanın Tanımı

Geyik Dağları, Antalya’nın doğusundaki Taşeli Platosu’nda kuzeybatı–güneydoğu doğrultusunda uzanan bir sıradağdır. Yüksek bir deve hörgücü görünümüne sahiptir. Gevne ve Ulugüney çayları dağın güney yamaçlarından doğar; Balcılar Çayı ve kolları alanın doğu sınırını oluşturur. Kuzey yamaçları yaz aylarında da karlı olup, alanda buzul oluşumları da bulunmaktadır. Geyik Dağları, Konya, Karaman ve Antalya illeri arasında doğal sınır oluşturur ve ÖDA’nın batı kısımları, Akdeniz Bölgesi’ndeki en nemli yaşam alanlarından birine ev sahipliği yapmaktadır. Bölgede ziyaretçi çeken mağaralar ve arkeolojik sit alanları mevcuttur.

Habitatlar

ÖDA; Toros göknarı (Abies cilicica ssp. isauria), sedir (Cedrus libani), karaçam (Pinus nigra ssp. pallasiana), ardıç (Juniperus spp.), kermes meşesi (Quercus coccifera) ormanları, maki toplulukları, kuru tarım alanları, yüksek dağ bozkırları ve çayırları ile kireçtaşı kayalıkları üzerindeki bitki topluluklarından oluşur. 1600–1700 metreye kadar iğne yapraklı ve yaprak döken ağaçlardan oluşan ormanlar görülür. Salamut Yaylası civarındaki sedir ormanları dikkat çeker. Orman sınırının üstündeki bölgelerde yüksek dağ çayırları, taşlık alanlar ve kireçtaşı kayalıkları ile bunlara özgü bitki toplulukları bulunur.

Türler

Geyik Dağları bitki çeşitliliği açısından son derece önemlidir. Alanda 97 bitki taksonu ÖDA kriterlerini sağlamaktadır. Alkanna oreodoxa, Arenaria mons-cragus, Centaurea pseudokotschyi, Chaerophyllum aksekiense, Kundmannia anatolica, Poa pseudobulbosa ve Prangos heyniae türlerinin bilinen dünya dağılımı yalnızca Geyik Dağları ile sınırlıdır. Çimi Yaylası ise soğanlı bitkiler açısından önem taşır.

Alanda üreyen önemli kuş türleri arasında sakallı akbaba (Gypaetus barbatus) ve gökkuzgun (Coracias garrulus) bulunur.

Türkiye’ye endemik yünlü kaya uyuru (Dryomys laniger) ve nesli küresel ölçekte tehlike altında olan yaban keçisi (Capra aegagrus) ÖDA’da yaşamaktadır. Nesli küresel ölçekte tehlike altında ve ülkemize endemik Lyciasalamandra atifi semenderi de alanda mevcuttur. Dar yayılışlı ve Akdeniz biyomuna özgü Pamfilya kertenkelesi (Lacerta pamphylica) önemli sürüngen türlerinden biridir.

Kelebekler açısından alan zengindir; ülkemize endemik Sertavul çokgözlüsü (Polyommatus sertavulensis), bölgesel ölçekte tehlike altında olan yalancı apollo (Archon apollinus), Anadolu zıpzıpı (Muschampia proteides) ve bavius (Pseudophilotes baviu) türleri yaşamaktadır.

Alan Kullanımı

ÖDA’da ormancılık, geleneksel yaylacılık, arıcılık, az miktarda tarım ve ticari amaçlı bitki toplayıcılığı yapılmaktadır. Arkeolojik öneme sahip yapılara yönelik günübirlik turizm faaliyetleri ve doğa gözlemciliği de alanda gerçekleştirilmektedir. Özellikle Çimi köyü ve yaylası, çiçek soğanı ticareti açısından önemlidir; yöre halkı yaklaşık yüz yıldır kardelen toplama faaliyetini sürdürmektedir.

Tehditler

ÖDA’nın güney sınırında yer alan Akdağ’da planlanan kış ve dağ sporları turizmi, dağ ekosistemindeki bitki örtüsü ve yaban hayatını nasıl etkileyeceği henüz bilinmemektedir. Alanın kuzey kısmında yapılması planlanan Bozkır Barajı da mevcut ekosistemi etkileyebilir. Ayrıca, Çimi Yaylası civarında gerçekleştirilen soğanlı bitki sökümleri, belirlenen kotalara uyulmadığı için yoğun ve kontrolsüz bir şekilde devam etmektedir. Bu durum, bitki türleri üzerinde ciddi baskı oluşturmaktadır.

Koruma Çalışmaları

ÖDA’da soğanlı bitkilerin doğaya en az zarar verecek şekilde toplanması için yöre halkına eğitim çalışmaları yapılmıştır ve bu çalışmaların devam etmesi planlanmaktadır. Alanın yaban hayatı açısından korunması amacıyla, özellikle yaban keçisinin yaşamını güvence altına almak için Gündoğmuş Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ilan edilmiştir.

Yerel İlgi Sahipleri

Antalya Valiliği; Konya Valiliği; Karaman Valiliği; Antalya İl Çevre ve Orman Müdürlüğü; Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü; Konya İl Çevre ve Orman Müdürlüğü; Karaman İl Çevre ve Orman Müdürlüğü; Akseki Belediyesi; Bozkır Belediyesi; Gündoğmuş Belediyesi; Hadim Belediyesi.