Ermenek Vadisi

Alanın Tanımı

Göksu Nehri’nin en büyük kolu olan Ermenek Çayı’nın Orta Toroslar’ı yarmasıyla oluşmuş derin bir vadidir. Vadi, Taşeli Platosu’nun kuzeyinde yer alır. Vadinin kuzeybatısında Geyik Dağları, doğusunda ise Kızıldağ, Teke ve Hisar Dağları bulunur. ÖDA, Ermenek ilçesi ile Ermenek Çayı ve kollarını çevreleyen platoların içinde kalır. ÖDA’nın jeolojik yapısı büyük ölçüde kireçtaşı kayalıklarından ve mağaralardan oluşur. İran–Turan ve Akdeniz bölgeleri arasında kalması nedeniyle canlı çeşitliliği açısından son derece zengindir. Alandaki derin vadilerde Akdeniz ikliminin etkileri görülür.

Habitatlar

ÖDA’nın iklimi daha yumuşak olan alçak bölgelerinde maki ve öncü maki toplulukları, tarım alanları, kızılçam (Pinus brutia) ormanları; daha sert olduğu yüksek kesimlerinde ise ağırlıklı olarak Toros göknarı (Abies cilicica ssp. isaurica) ya da karaçam (Pinus nigra ssp. pallasiana) topluluklarıyla karışık sedir (Cedrus libani) ormanları uzanır. Yüksek yerlerde dağ bozkırları ve boylu ardıç (Juniperus excelsa) ağırlıklı ardıç ormanları bulunur. Bu ormanlar günümüzde büyük ölçüde azalmış ve seyrelmiştir. Alanın bazı kesimlerinde kermes meşesi (Quercus coccifera) toplulukları yer alır.

Türler

Ermenek Vadisi bitki çeşitliliği ve nadir bitki türleri açısından oldukça zengindir. Alanda 95 bitki taksonu ÖDA kriterlerini sağlamaktadır. Bilinen dünya dağılımı yalnızca bu alanda olan 13 bitki türü bulunmaktadır. Bunlar Alkanna dumanii, Alkanna saxicola, Campanula leucosiphon, Campanula pubicalyx, Consolida lineolata, Cousinia davisiana, Delphinium kitianum, Euphorbia isaurica, Isatis ermenekensis, Sedum cilicicum, Silene ermenekensis, Cephalaria ekimiana, Verbascum isauricum ve Verbascum leuconeurum’dur.

Kaya kartalı (Aquila chrysaetos), puhu (Bubo bubo), yılan kartalı (Circaetus gallicus), gökkuzgun (Coracias garrulus), gökdoğan (Falco peregrinus), zeytin mukallidi (Hippolais olivetorum) ve orman toygarı (Lullula arborea) alanda üreyen önemli kuş türlerindendir.

ÖDA’da Türkiye’ye endemik bir memeli türü olan yünlü kaya uyuru (Dryomys laniger) ile birlikte Anadolu gelengisi (Spermophilus xanthaphyrmnus), sivriburunlu bataklık faresi (Neomys anomalus) ve susamuru (Lutra lutra) bulunmaktadır.

Bunun yanı sıra Akdeniz biyomuna özgü bir sürüngen türü olan Lacerta danfordi alanda yaşamaktadır.

Sertavul çokgözlüsü (Polyommatus sertavulensis) alandaki önemli kelebek türüdür.

Alan Kullanımı

Ermenek Vadisi’nde en önemli geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Tarım genellikle meyvecilik şeklindedir. Kuru tarım için elverişli alanlar oldukça sınırlıdır. Alanda özellikle Ermenek ilçesi yakınlarında madencilik faaliyetleri yürütülmektedir. Bölge halkı bahar aylarında Ege Bölgesi’ne tarım işçisi olarak gitmektedir. Bölgede keçicilik yaygındır.

Tehditler

Alan üzerindeki en ciddi tehdit, su rejimine yapılan müdahalelerdir. Ermenek Çayı üzerine alanın doğu sınırında Gezende Barajı inşa edilmiştir. Ayrıca Ermenek Çayı üzerinde, Ermenek ilçe merkezinin güneyinde inşa edilmesi planlanan Ermenek Barajı ile Konya Ovası’nın sulanması hedeflenmektedir. Bu barajın alanda yaratacağı iklimsel değişimlerin özellikle bitki türleri üzerindeki etkileri bilinmemektedir.

Bunun yanı sıra aşırı otlatma baskısı ve tarım alanı açmak amacıyla doğal alanların tahrip edilmesi alan üzerindeki önemli sorunlar arasındadır.

Koruma Çalışmaları

Alanda bilinen bir koruma çalışması yoktur.

Yerel İlgi Sahipleri

Mersin Valiliği; Karaman Valiliği; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Av Yaban Hayatı Dairesi; Mersin İl Çevre ve Orman Müdürlüğü; Karaman İl Çevre ve Orman Müdürlüğü; Mut Kaymakamlığı; Ermenek Kaymakamlığı; Başyayla Kaymakamlığı; Sarıveliler Kaymakamlığı; Gülpınar Kaymakamlığı; Anamur Kaymakamlığı.