Bozyazı Kıyıları
Alanın Tanımı
ÖDA, Mersin’nin Bozyazı ilçesinin hemen doğusunda bulunan Kızılliman Burnu ve çevresindeki kıyı şeridini kapsar. Türkiye’nin en güney ucu olan Anamur Burnu’nun doğusunda yer alır. Batıda Bozyazı’nın tarım alanları, doğuda ise Karaharnup Deresi’nin denize döküldüğü yer ile sınırlanır. Sırtını kuzeyindeki Toros Dağları’nın yükseltilerine dayamış olan ÖDA, önemini doğal kıyı habitatlarından almaktadır.
Habitatlar
Kıyıya yakın kesimlerinde Akdeniz’e özgü maki toplulukları barındıran alanın kuzeyi kızılçam (Pinus brutia), ardıç (Juniperus excelsa) ve göknar (Abies cilicica) karışık ormanlarına sahiptir. Kıyılar genellikle sarp kayalıktır ve önemli sayıda deniz mağaraları barındırır. Bu mağaralar bölgede Akdeniz foklarının barınması ve üremesi için son derece önemlidir.
Türler
Bozyazı kıyıları, nesli dünya ölçeğinde tehlike altında olan Akdeniz fokunun (Monachus monachus) görüldüğü önemli alanlardan biridir. Batı Mersin (Dağlık Taşeli) sahillerinde Türkiye’de bilinen en kalabalık ve üreyen yerleşik koloninin bir bölümü bu alanı yoğun olarak kullanmaktadır.
Alanda ÖDA kriterlerini sağlamamakla birlikte kayalık kıyılarda tepeli karabatak (Phalacrocorax aristotelis desmarestii) yaşamaktadır.
Alan Kullanımı
Alanda tarım, balıkçılık, arıcılık, hayvancılık, turizm ve az miktarda orman işçiliği yapılmaktadır. Sebze ve muz yetiştiriciliği sera tarımcılığının ana öğeleridir. Küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık sınırlı düzeydedir. Turizm faaliyetleri son yıllarda artış göstermiştir ve alan özellikle yerli turistler tarafından ziyaret edilmektedir. Alanın özellikle kuzey kesimlerindeki orman alanlarında orman işçiliği yaygındır.
Tehditler
ÖDA için en önemli tehdit yasadışı ve aşırı trol avcılığıdır. Azalmış olmakla birlikte patlayıcılarla yapılan yasadışı balık avcılığı doğal yaşam açısından ciddi bir tehdittir.
Bozyazı’nın turizm açısından gelişme hedefi doğrultusunda ikinci konut sayısı artmaktadır. Son yıllarda turizm yatırımcılarının oluşturduğu baskı, özellikle fokların kullandığı ve doğallığını koruyan kıyı alanlarını olumsuz etkilemektedir.
Bunun yanı sıra hayvancılığın yoğun olduğu alanlarda dönemsel otlatma baskısı görülmektedir.
Koruma Çalışmaları
Sualtı Araştırmaları Derneği Akdeniz Foku Araştırma Grubu (SAD-AFAG) ve ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü (DBE) uzun yıllardır deniz ve kıyı alanlarında izleme ve koruma çalışmaları yürütmektedir. Nesli tehlike altında olan Akdeniz fokuna odaklanan bu çalışmalar, deniz ve kıyı ekosisteminin bütüncül olarak korunmasını hedeflemektedir.
ODTÜ-DBE ve SAD-AFAG işbirliğiyle 1999 yılında Kızılliman Burnu kıyılarında bir balıkçılığa kapalı alan (BKA) önerilmiş, balıkçıların da mutabakatı ile Tarım Bakanlığı tarafından onaylanarak Su Ürünleri Sirküleri’nde yayımlanmıştır. Daha sonra UNDP-GEF destekli bir araştırma ve koruma projesi kapsamında BKA içinde balık stokları izlenmiş, koruma öncesi ve sonrası balık boyları karşılaştırılmıştır. Bu çalışma, küçük ölçekli BKA’ların yıpranmış deniz ekosistemlerinin toparlanmasında etkili olduğunu ortaya koymuştur.
Alan, orfoz (Epinephelus marginatus) ve lagos (Epinephelus caninus) balıklarının önemli dağılım alanlarından biridir. SAD-AFAG, 2002 yılında bu türlerin her türlü zıpkınla avcılığının yasaklanmasını önermiş, teklif kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Ayrıca SAD-AFAG Bozyazı Temsilciliği alanda fok gözlemleri yapmakta ve verileri FokData veri tabanına aktarmaktadır.
Yerel İlgi Sahipleri
Mersin Valiliği; Bozyazı Kaymakamlığı; Bozyazı Belediyesi; Orta Doğu Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri Enstitüsü; Sualtı Araştırmaları Derneği Akdeniz Foku Araştırma Grubu Bozyazı Temsilciliği; Bozyazı Su Ürünleri Kooperatifi.